Competenties feedback

Je hebt een ontwikkeling gepland en uitgevoerd. De vraag is nu, hoe heb je het ervan afgebracht, wat heb je ervan geleerd en waar moet je nog aan werken. 

Je reflecteert eerst zelf op de ontwikkelingsactiviteit. Waarom heb je het zo gedaan, welke keuzes heb je gemaakt en waarom. Je zult merken dat je naast keurig rationeel te verklaren keuzes, gevoelsmatige, beperkende keuzes maakt, zoals geen impopulaire maatregelen willen nemen omdat je geen vervelende reacties wilt. Dit soort patronen in jezelf ontdekken is normaal, zie ze gewoon onder ogen, dat neemt al veel van de weerstand weg en maakt de weg vrij om nieuwe keuzes te maken.

Die stap is jouw eigen perspectief. Daarna vraag je aan anderen hoe zij hebben ervaren wat je hebt gedaan. Immers, als je iets zelf wel goed vindt, maar degenen die erbij betrokken zijn, vinden dat je het niet of niet echt goed hebt gedaan, dan is je ontwikkeling niet compleet. 

De mensen aan wie je feedback vraagt, moeten een goede mix zijn van degenen die er vanuit verschillende invalshoeken bij betrokken zijn. Dus niet alleen je bedrijfsbegeleider, maar ook collega’s, managers, productiemedewerkers, en het kan soms ook bv. de boekhouder of iemand van de onderhoudsploeg zijn. Voor competentie-ontwikkeling in vakken op school kan je feedback vragen aan medestudenten en docenten. Met feedback vanuit verschillende invalshoeken op je functioneren, leer je herkennen hoe elk van deze groepen naar je kijkt. Kies niet alleen mensen die je liggen, vraag ook feedback van ‘moeilijke mensen’ of mensen die je niet liggen, daar zal je altijd mee te maken hebben en ook met hen moet je om kunnen gaan.

Feedback vragen is een gestructureerde activiteit. Maak een afspraak met degene aan wie je feedback vraagt, om het serieuze karakter ervan te benadrukken, en maak een beknopt gespreksverslag, ook bij bv. collega-feedback.

Feedback zet je in een kwetsbare positie. Mensen zullen, naast dingen die ze goed vonden, zeker ook dingen zeggen die zij niet of niet helemaal goed vonden. Dat is een gekleurde waarneming. Het is vervolgens aan jou hoe je de feedback interpreteert en wat je ermee doet.

Het is gebruikelijk dat je je door negatieve feedback in meer of mindere mate aangevallen voelt en de neiging krijgt jezelf te verdedigen. Positieve feedback kan je een misplaatst gevoel geven dat je er wel bent. Veel mensen zijn niet comfortabel met het geven van negatieve feedback en zullen die vaak aardiger verpakken. Als je dat weet, kan je ervoor kiezen om beide valkuilen te accepteren, daar niet op te reageren en gewoon goed gebruik te maken van deze mogelijkheid om informatie te verzamelen om jezelf te verbeteren. 

Bij het vragen van feedback begin je met aan te geven waarom je de ander hebt gekozen om feedback te geven. Daarna vertel je de situatie waarover je feedback vraagt: wat volgens jou je rol was, welke keuzes je hebt gemaakt, waarom je gehandeld hebt zoals je hebt gedaan, waar je het zelf moeilijk mee had en wat je zelf goed vond gaan. Je geeft aan dat de referentie voor dit gesprek, jouw ontwikkeling richting HBO niveau moet zijn. 

Daarna stel je concrete, open vragen over deze situatie. Je vraagt aan de ander hoe hij het heeft ervaren. Je luistert goed en vraagt waar nodig door zodat de ander zijn beleving verduidelijkt. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling dat jij in dit gesprek jezelf en je keuzes verdedigt. Moedig de ander waar nodig aan om ook minder positieve feedback te geven. Voor een duidelijk beeld hou je de focus van het gesprek alleen op deze situatie. 

Vat aan het eind van het gesprek de feedback samen en kijk of je de ander inderdaad goed begrepen hebt. Vraag gericht naar suggesties voor verbetering. Schrijf dit alles op in een beknopt verslag.

Het gaat er niet om dat je bewijst dat je het goed doet, maar dat je meer handvaten krijgt dan dat je zelf kunt bedenken om je ontwikkeling verder vorm te geven. Met de mix van je eigen reflectie en de feedback van anderen kan je je ontwikkeling verder plannen aan het begin van het volgende semester/praktijkopdracht. Ook kan je hiermee het voor je opleiding benodigde competentie-evaluatieverslag opstellen. 

Het is goed om je te realiseren dat je, zo lang je werkplek ook een lerende werkplek is voor je HBO opleiding, er zelfs van je 'verwacht' wordt dat je nog niet alles goed kunt, alleen dat je de ontwikkeling doormaakt. Mensen zijn doorgaans erg bereid om je daarbij te inspireren. Doe daar je voordeel mee, als je je diploma hebt, verwachten ze weer gewoon van je dat je prestaties levert ;-)